Bệnh không lây nhiễm và biện pháp phòng ngừa
23/01/2026
Bệnh không lây nhiễm (còn được gọi là bệnh mạn tính) là các bệnh không lây từ người sang người. Bệnh tiến triển trong thời gian dài và chậm (tim mạch, ung thư, đái tháo đường, phổi mạn tính) chiếm 77% số ca tử vong tại Việt Nam, là mối đe dọa sức khỏe cộng đồng hàng đầu. Phòng bệnh hiệu quả nhất là giảm ăn mặn, hạn chế rượu bia/thuốc lá, tăng cường vận động (30-60 phút/ngày) và kiểm tra sức khỏe định kỳ để phát hiện sớm.
1. Các loại bệnh không lây nhiễm phổ biến (NCDs)
Theo Tổ chức Y tế Thế giới WHO và các cơ quan y tế, 04 nhóm bệnh chính bao gồm:
Theo Tổ chức Y tế Thế giới WHO và các cơ quan y tế, 04 nhóm bệnh chính bao gồm:
- Bệnh tim mạch: Tăng huyết áp, nhồi máu cơ tim, đột quỵ.
- Ung thư: Các loại ung thư phổ biến.
- Bệnh hô hấp mạn tính: Bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính (COPD), hen phế quản.
- Đái tháo đường: Bệnh mạn tính nguy hiểm.
2. Nguyên nhân và yếu tố nguy cơ (có thể thay đổi được)
- Hút thuốc lá, thuốc lào: Nguyên nhân hàng đầu gây ung thư và bệnh phổi.
- Lạm dụng rượu, bia: Gây gan, tim mạch và nhiều bệnh khác.
- Chế độ ăn uống không lành mạnh: Ăn quá nhiều muối, thức ăn chế biến sẵn, nhiều chất béo, ít rau xanh.
- Ít vận động thể lực: Dẫn đến thừa cân, béo phì, tăng huyết áp.
- Stress (Căng thẳng): Lo âu quá mức kéo dài.
3. Thông điệp phòng chống (5 không - 5 nên)
- Không hút thuốc lá, thuốc lào.
- Không uống rượu, bia quá mức.
- Không ăn mặn (giảm muối trong bữa ăn).
- Không ăn nhiều đồ xào rán, thức ăn nhanh, đồ ngọt.
- Không thức khuya, tránh căng thẳng.
- Nên tăng cường vận động thể lực (đi bộ, thể thao 30-60 phút/ngày).
- Nên ăn nhiều rau xanh, hoa quả tươi.
- Nên duy trì cân nặng hợp lý (theo chỉ số BMI).
- Nên khám sức khỏe định kỳ (đo huyết áp, xét nghiệm máu ít nhất 1 lần/năm).
- Nên tuân thủ điều trị nếu đã mắc bệnh mạn tính.
- 4. Hành động tại cộng đồng
- Lan tỏa thông tin về lối sống lành mạnh đến người thân và cộng đồng.
- Khuyến khích tổ chức các hoạt động thể dục thể thao tại địa phương.
- Tầm soát bệnh sớm tại các trạm y tế xã, phường.
Phòng bệnh không lây nhiễm là trách nhiệm của mỗi cá nhân, gia đình để bảo vệ sức khỏe và nâng cao chất lượng cuộc sống.
Lượt xem : 89
