Bệnh viện Sản - Nhi Bắc Ninh số 1 vừa thực hiện thành công ca phẫu thuật vá lỗ thông liên nhĩ thể xoang tĩnh mạch chủ dưới kết hợp sửa hẹp van động mạch phổi cho bệnh nhi Lê Khánh Ngân (08 tháng tuổi, trú tại xã Dân Tiến, tỉnh Thái Nguyên). Đây là trường hợp thông liên nhĩ hiếm gặp hơn thông liên nhĩ thể xoang tĩnh mạch chủ trên, vị trí lỗ thông nằm ngay trên lỗ đổ vào nhĩ phải của tĩnh mạch chủ dưới, thể này cũng có thể kèm theo bất thường đổ về tĩnh mạch phổi bán phần. Thành công của ca phẫu thuật đã ghi dấu bước tiến chuyên môn và khả năng làm chủ các kỹ thuật chuyên sâu của Bệnh viện Sản - Nhi Bắc Ninh số 1 trong điều trị bệnh lý tim bẩm sinh ở trẻ em.  

Giám đốc Bệnh viện Hoàng Trường Giang và Phó Giám đốc Bệnh viện Nguyễn Minh Cường cùng các y bác sĩ thăm hỏi sức khỏe bệnh nhi mổ tim khi điều trị tại Phòng Hồi sức tích cực  

Mẹ cháu Lê Khánh Ngân chia sẻ: “Gia đình tôi biết con bị bệnh tim bẩm sinh thông liên nhĩ trong 01 lần thăm khám tại Bệnh viện Sản - Nhi Bắc Ninh số 1 khi bé được 05 tháng tuổi. Thời điểm đó bác sĩ thông báo chưa cần phẫu thuật mà theo dõi định kỳ. Mấy tháng gần đây, con chậm tăng cân và hay bị viêm phổi, các bác sĩ có chỉ định phẫu thuật tim để tránh biến chứng nguy hiểm tới sức khoẻ của con”.   

Tại Bệnh viện Sản - Nhi Bắc Ninh số 1, kết quả siêu âm tim và điện tim nhận thấy cháu Khánh Ngân có tổn thương thông liên nhĩ lỗ thứ phát đường kính 13.7mm shunt trái - phải, gờ tĩnh mạch chủ trên 7.9mm, gờ nhĩ thất 8.6mm, gờ trần nhĩ 5.5mm, gờ động mạch chủ 5.1mm và hẹp nhẹ động mạch phổi do dày dính mép van. Đây cũng là nguyên nhân khiến cháu Ngân bị viêm phổi tái diễn và chậm phát triển. Trường hợp này cần phải được phẫu thuật sớm vì nếu để kéo dài thì sẽ tăng lưu lượng máu lên phổi, trẻ bị viêm phổi xung huyết và chậm tăng cân hơn.  

Cháu Khánh Ngân được phát hiện bị bệnh tim bẩm sinh từ 05 tháng tuổi  

Sau khi hội chẩn Liên chuyên khoa dưới sự chỉ đạo của Giám đốc Bệnh viện, đội ngũ y bác sĩ của Khoa Ngoại, Khoa Phẫu thuật Gây mê hồi sức, Khoa Cấp cứu, Hồi sức tích cực và Chống độc quyết định tiến hành phẫu thuật cho cháu Khánh Ngân theo phương pháp phẫu thuật tim hở vá lỗ thông liên nhĩ kết hợp sửa hẹp van động mạch phổi, gây mê nội khí quản cho trẻ.  

Ca bệnh thông liên nhĩ thể xoang tĩnh mạch chủ dưới phức tạp   

Sau khi hệ thống máy tuần hoàn chạy tim phổi nhân tạo ngoài cơ thể được thiết lập, mở buồng nhĩ để đánh giá trực tiếp thì kíp phẫu thuật gồm: Bác sĩ CKI Nguyễn Minh Cường - Phó Giám đốc Bệnh viện, Bác sĩ CKI Phạm Đăng Bình - Phó Trưởng Khoa Ngoại, Bác sĩ CKI Nguyễn Văn Lâm - Khoa Ngoại (phẫu thuật viên); Bác sĩ CKII Nguyễn Văn Trà - Phó Trưởng Khoa, Phụ trách Khoa Phẫu thuật Gây mê hồi sức và Bác sĩ CKI Nguyễn Thị Hương phụ trách chạy máy tim phổi nhân tạo phát hiện trẻ bị thông liên nhĩ thể xoang tĩnh mạch chủ dưới - một thể bệnh hiếm gặp và phức tạp hơn nhiều so với thông liên nhĩ lỗ thứ phát.   

Các bác sĩ phẫu thuật tim hở vá lỗ thông liên nhĩ thể xoang tĩnh mạch chủ dưới kết hợp sửa hẹp van động mạch phổi cho cháu Khánh Ngân 08 tháng tuổi  

“Thông liên nhĩ thể xoang tĩnh mạch chủ dưới là thể rất phức tạp vì lỗ thông lan xuống vùng tiếp nối giữa tĩnh mạch chủ dưới và nhĩ phải. Đây lại là vị trí đặt canuyn tĩnh mạch chủ dưới khi chạy máy tim phổi nhân tạo. Vì vậy, trong quá trình vá lỗ thông, ê-kíp phải giảm lưu lượng chạy máy, rút canuyn tĩnh mạch chủ dưới ra mới có thể thực hiện được. Máu từ tĩnh mạch chủ dưới liên tục trở về, đòi hỏi phẫu thuật viên phải thao tác chính xác, khâu kín lỗ thông nhưng vẫn bảo đảm lấy được tối thiểu các mô ở tổ chức này. Đây chính là thách thức lớn nhất của ca phẫu thuật. Nếu lấy mô quá nhiều sẽ gây hẹp tĩnh mạch chủ dưới, cản trở dòng máu chảy về tim sau mổ. Mặt khác, nếu đường vá lỗ thông không kín, luồng thông tồn lưu có thể tiếp tục ảnh hưởng đến huyết động của trẻ. Trong suốt quá trình phẫu thuật, ê-kíp gây mê hồi sức, chạy máy tim phổi nhân tạo và phẫu thuật viên phải phối hợp chặt chẽ, theo dõi sát tuần hoàn hai chi dưới, đánh giá nguy cơ ứ trệ máu khi giảm lưu lượng tĩnh mạch chủ dưới. Nhờ sự chuẩn bị kỹ lưỡng, kiểm soát tốt trong từng thời điểm, ca phẫu thuật diễn ra an toàn, không ghi nhận tình trạng ứ đọng tuần hoàn bất thường” - Bác sĩ CKI Nguyễn Minh Cường - Phó Giám đốc Bệnh viện, phẫu thuật viên chính cho biết.   

Các bác sĩ hết sức thận trọng, cẩn thận, tỉ mỉ trong từng thao tác tránh tổn thương cơ tim của trẻ  

Song song với vá lỗ thông liên nhĩ thể xoang tĩnh mạch chủ dưới, ê-kíp phẫu thuật tiếp tục kiểm tra và sửa hẹp van động mạch phổi. Việc xử trí đồng thời hai tổn thương giúp cải thiện huyết động, giảm tình trạng tăng lưu lượng máu lên phổi và hạn chế nguy cơ viêm phổi, viêm phế quản tái diễn, chậm tăng cân ở trẻ.    

Sau phẫu thuật, cháu Khánh Ngân được theo dõi đặc biệt tại Phòng Hồi sức tích cực. 02 ngày sau cuộc phẫu thuật, cháu được chuyển về Khoa Dịch vụ Y tế tự nguyện điều trị. Việc theo dõi sát sau mổ có ý nghĩa quan trọng giúp đánh giá hiệu quả phẫu thuật, phát hiện sớm các bất thường nếu có và bảo đảm an toàn tối đa cho trẻ. Dự kiến cháu Khánh Ngân sẽ được xuất viện trong vòng 01 - 02 ngày tới.   

Bác sĩ CKI Nguyễn Minh Cường - Phó Giám đốc Bệnh viện thăm khám cho cháu Khánh Ngân và tư vấn sức khỏe cho người nhà  

Bước tiến quan trọng trong điều trị bệnh lý tim bẩm sinh phức tạp ở trẻ em   

Thành công của ca phẫu thuật vá lỗ thông liên nhĩ thể xoang tĩnh mạch chủ dưới kết hợp sửa hẹp van động mạch phổi cho bệnh nhi Lê Khánh Ngân đã ghi dấu bước tiến quan trọng trong lĩnh vực phẫu thuật tim mạch của Bệnh viện Sản - Nhi Bắc Ninh số 1. Ca bệnh phức tạp cho thấy bản lĩnh chuyên môn của phẫu thuật viên trong việc nhận diện, đánh giá và xử trí tổn thương ngay trong mổ; đồng thời khẳng định sự trưởng thành của ê-kíp gây mê hồi sức và chăm sóc hậu phẫu. Với phẫu thuật tim bẩm sinh, đặc biệt ở bệnh nhi nhỏ tuổi, thành công của mỗi ca mổ là kết quả của một quy trình điều trị đồng bộ, chính xác và an toàn.  

Bệnh nhi phẫu thuật tim bẩm sinh Thông liên thất và Còn ống động mạch điều trị tại Bệnh viện Sản - Nhi Bắc Ninh số 1  

 Từ năm 2015 đến nay, Bệnh viện Sản - Nhi Bắc Ninh số 1 đã từng bước phát triển chuyên ngành phẫu thuật tim mạch nhi khoa, duy trì khoảng 30 - 40 ca phẫu thuật tim mỗi năm và thực hiện thường quy kỹ thuật mổ tim hở (thông liên thất, thông liên nhĩ), kỹ thuật mổ tim kín (còn ống động mạch) cho gần 400 bệnh nhi; đặc biệt khoảng 50 trẻ được mổ tim ít xâm lấn qua đường nách. Với sự phát triển của ngành phẫu thuật tim, trẻ có thể được phẫu thuật ngay từ khi còn rất nhỏ để tránh các biến chứng có thể xảy ra. Phó Giám đốc Bệnh viện Nguyễn Minh Cường cũng khuyến cáo các bà mẹ mang thai nên đi sàng lọc trước sinh ngay khi bé còn trong bụng mẹ tại các cơ sở y tế có đầy đủ trang thiết bị hiện đại phát hiện tim bẩm sinh. Nếu thấy trẻ có biểu hiện chậm tăng cân; viêm phế quản, viêm phổi tái diễn; thở khác thường (thở nhanh, lồng ngực bị rút lõm khi hít vào, hay toát mồ hôi, đặc biệt sau các bữa bú); môi, lưỡi, đầu ngón tay tím xanh; hụt hơi khi gắng sức thì nên đưa trẻ đến bệnh viện chuyên khoa tim mạch để được tư vấn điều trị kịp thời. Nếu được phát hiện và can thiệp sớm, 98% bệnh nhi tim bẩm sinh có thể chữa được và trở về cuộc sống như người bình thường. Trong thời gian tới, Bệnh viện Sản - Nhi Bắc Ninh số 1 sẽ tiếp tục đẩy mạnh sàng lọc bệnh tim bẩm sinh cho trẻ em, tích cực khám sàng lọc cho trẻ sinh tại Bệnh viện trước khi xuất viện và tổ chức các Chương trình khám bệnh lưu động tại cộng đồng mang lại cơ hội điều trị an toàn, hiệu quả cho trẻ mắc bệnh tim bẩm sinh; qua đó góp phần khẳng định vai trò là địa chỉ chuyên sâu, tin cậy trong chăm sóc sức khỏe Bà mẹ - Trẻ em trên địa bàn Tỉnh và các vùng lân cận.    

Nguồn: Phòng Công tác xã hội