Mới đây, các bác sĩ Bệnh viện Sản Nhi Bắc Ninh Số 1 đã phẫu thuật lấy thai và điều trị hậu phẫu thành công cho sản phụ Hoàng Thị Trà My (34 tuổi, trú tại phường Nếnh, tỉnh Bắc Ninh) mắc bệnh lý Huyết khối tĩnh mạch sâu (tình trạng hình thành cục máu đông trong tĩnh mạch sâu) - một căn bệnh hiếm gặp và đặc biệt nguy hiểm trong thai kỳ, tiềm ẩn nguy cơ tắc mạch và chảy máu đe doạ trực tiếp tính mạng người mẹ trong và sau phẫu thuật. Đây là ca bệnh lần đầu tiên được ghi nhận tại Bệnh viện Sản Nhi Bắc Ninh Số 1 nhưng với bản lĩnh nghề nghiệp và thế mạnh trong lĩnh vực sản khoa, các bác sĩ Bệnh viện đã xử trí thành công giúp “mẹ tròn con vuông” và không để lại bất kỳ di chứng nào cho sản phụ.    

Thầy thuốc ưu tú - Bác sĩ CKII Lê Công Tước - Nguyên Giám đốc Bệnh viện, Chuyên gia Sản - Phụ khoa thăm hỏi sức khoẻ sản phụ Trà My khi điều trị tại Khoa Dịch vụ Y tế tự nguyện    

Hai lần mang thai đều bị huyết khối tĩnh mạch sâu và những phút “cân não” từ quyết định phẫu thuật đến điều trị hậu phẫu    

Chia sẻ về hành trình mang thai đầy thử thách của mình, chị Hoàng Thị Trà My cho biết: “Lần mang thai trước tôi bị bệnh huyết khối tĩnh mạch sâu, phải tiêm thuốc chống đông máu trong suốt thai kỳ, may mắn lần đó sinh thường nên ít nguy cơ biến chứng. 04 năm nay tôi chuyển về Bắc Ninh sinh sống, không ngờ lần mang thai thứ 03 này lại tiếp tục bị huyết khối tĩnh mạch sâu, cũng phải dùng thuốc chống đông máu điều trị từ tuần 12 thai kỳ. Bác sĩ thông báo lần này không thể sinh thường mà phải mổ lấy thai do thai to khoảng 3,9 kg; nguy cơ bị huyết khối sau mổ rất cao nên tôi rất hoang mang. Được bạn bè giới thiệu các bác sĩ Bệnh viện Sản Nhi Bắc Ninh Số 1 giỏi chuyên môn, xử trí thành công được rất nhiều ca bệnh sản khoa phức tạp và hiếm gặp nên khi thai nhi được khoảng 38 tuần thì tôi quyết định nhập viện Sản Nhi Bắc Ninh Số 1 để được theo dõi và điều trị an toàn cho cả mẹ và bé”.     

Trao đổi với Thầy thuốc ưu tú - Bác sĩ CKII Lê Công Tước - Nguyên Giám đốc Bệnh viện, Chuyên gia Sản - Phụ khoa tại Bệnh viện, đồng thời là người trực tiếp phẫu thuật và điều trị hậu phẫu cho sản phụ Hoàng Thị Trà My, được biết: “Với trường hợp của sản phụ Trà My, điều đặc biệt là cả 02 lần mang thai đều bị huyết khối tĩnh mạch sâu khiến chân trái bị sưng đau, nóng và phải điều trị bằng thuốc chống đông máu trong suốt thai kỳ. Tuy nhiên, để phẫu thuật thành công ca bệnh này không phải điều dễ dàng mà thực sự là một thách thức lớn vì có một mâu thuẫn nội tại ở bệnh nhân đang điều trị huyết khối tĩnh mạch sâu khi đẻ, khi mổ đó là 02 nguy cơ đối nghịch: tắc mạch và chảy máu. Đây là tình huống “cân não” bởi nếu ngừng thuốc chống đông sớm trước mổ để tránh chảy máu thì có nguy cơ tắc mạch trước mổ, ngược lại nếu ngừng thuốc chống đông muộn để tránh tắc mạch thì lại có nguy cơ chảy máu do máu không đông. Sau khi cân nhắc, suy xét kỹ lưỡng giữa 02 nguy cơ tắc mạch và chảy máu, tôi và các bác sĩ đã thống nhất phương án ưu tiên chống tắc mạch bằng cách chỉ ngừng thuốc chống đông 12 giờ trước mổ và dùng lại sớm thuốc chống đông sau mổ 12 giờ. Chúng tôi phải tính toán từng mốc thời gian, từng bước xử trí để giữ an toàn cho sản phụ”.    

Cùng với phòng ngừa nguy cơ tắc mạch thì vấn đề kiểm soát chảy máu trong và sau phẫu thuật cũng được quan tâm hàng đầu. Từ hội chẩn chuyên môn, kíp mổ gồm Thầy thuốc ưu tú - Bác sĩ CKII Lê Công Tước, Bác sĩ CKI Nguyễn Thị Lan Anh - Khoa Sản II và Bác sĩ CKI Nguyễn Thị Minh Phượng - Khoa Phẫu thuật Gây mê hồi sức quyết định phương pháp mổ lấy thai gây mê nội khí quản thay vì gây tê tủy sống bởi sản phụ đang dùng thuốc chống đông máu nếu gây tê tủy sống sẽ có nguy cơ chảy máu trong khoang tủy sống; đường mổ là đường trắng giữa  dưới rốn để dễ cầm máu.    

Thầy thuốc ưu tú - Bác sĩ CKII Lê Công Tước và kíp phẫu thuật đảm bảo an toàn tuyệt đối cho sản phụ Trà My trong suốt quá trình can thiệp, khống chế hoàn toàn nguy cơ chảy máu trong và sau mổ    

Khi tiến hành phẫu thuật, mọi thao tác được thực hiện cực kỳ thận trọng và chính xác. Sau khi lấy thai thấy máu chảy ra từ tử cung rất ít cục máu đông, Thầy thuốc ưu tú - Bác sĩ CKII Lê Công Tước đã chủ động thắt 02 động mạch tử cung để cầm máu (02 động mạch tử cung cung cấp 90% lượng máu đến tử cung) và khâu cầm máu kỹ tất cả các đường vết cắt khâu ở tử cung và thành bụng. Với các kỹ thuật đó đã khống chế được hoàn toàn nguy cơ chảy máu trong và sau mổ - yếu tố đặc biệt quan trọng để ngăn cản quá trình hoạt hóa đông máu quá mức sau mổ dẫn đến tắc mạch và có thể sử dụng lại thuốc chống đông máu sớm nhất 12 giờ sau mổ.    

Sau cuộc phẫu thuật, sản phụ Trà My được chuyển về Khoa Dịch vụ Y tế tự nguyện để các y bác sĩ theo dõi toàn trạng, được sử dụng phương pháp giảm đau cho phép bệnh nhân tự kiểm soát cơn đau (PCA), sử dụng thuốc chống đông máu Lovenox 4000 UI mỗi 12 giờ và theo dõi các xét nghiệm đông máu để sử dụng liều thuốc cho phù hợp. 07 ngày sau mổ, sức khỏe sản phụ ổn định, đủ điều kiện xuất viện và sẽ tiếp tục điều trị dự phòng huyết khối tại nhà dưới sự theo dõi và hướng dẫn của bác sĩ chuyên khoa.    

Ngắm nhìn con yêu ngủ ngoan trong vòng tay, sản phụ Hoàng Thị Trà My xúc động bày tỏ: “Trước khi phẫu thuật, tôi thực sự rất lo sợ. Nhưng giờ đây, khi cả hai mẹ con đều bình an, gia đình tôi vỡ òa hạnh phúc. Tôi vô cùng biết ơn và xin gửi lời cảm ơn chân thành tới Bác sĩ Lê Công Tước cùng toàn thể ê-kíp phẫu thuật và các y bác sĩ Bệnh viện Sản Nhi Bắc Ninh Số 1 đã luôn quan tâm, tận tình theo dõi và chăm sóc sức khỏe của tôi trong suốt quá trình điều trị. Nhờ các bác sĩ, em bé chào đời khỏe mạnh và gia đình tôi có được niềm vui trọn vẹn mẹ tròn con vuông”.     

Sản phụ Trà My sức khỏe ổn định, hạnh phúc ôm con trong vòng tay khi điều trị tại Khoa Dịch vụ Y tế tự nguyện    

Huyết khối tĩnh mạch sâu: “Mối nguy thầm lặng” trong thai kỳ và những khuyến cáo quan trọng    

Bệnh lý Huyết khối tĩnh mạch sâu là tình trạng hình thành cục máu đông bên trong các tĩnh mạch nằm sâu trong cơ thể, thường gặp ở chân, đùi, vùng chậu. Đây là bệnh lý nguy hiểm và có nguy cơ tử vong do huyết khối di chuyển gây tắc các mao mạch và đặc biệt gây tắc mạch não, mạch vành và mạch phổi. Phụ nữ mang thai mắc bệnh lý huyết khối tĩnh mạch sâu lại càng nguy hiểm hơn do hội tụ đủ cả 03 yếu tố nguy cơ cao đó là: Ứ trệ tuần hoàn do tử cung có thai to chèn ép các tĩnh mạch chậu gây cản trở tuần hoàn của tĩnh mạch chân; Tăng đông máu tự nhiên ở người có thai; Tổn thương mạch máu và hoạt hoá quá trình đông máu do đẻ, mổ. Hơn nữa, biến chứng cũng rất nặng nề đó là tắc mạch phổi, tái phát huyết khối, Hội chứng hậu huyết khối (phù chân mãn tính, đau chân, loét chân do suy tĩnh mạch), đặc biệt nguy cơ cao nhất thường ở 03 tháng cuối thai kỳ, ngay sau sinh và kéo dài 06 tuần sau sinh. Đáng chú ý, ca bệnh của sản phụ Hoàng Thị Trà My là trường hợp huyết khối tĩnh mạch sâu trong thai kỳ lần đầu tiên được ghi nhận tại Bệnh viện Sản Nhi Bắc Ninh Số 1 và đã được các bác sĩ Bệnh viện can thiệp phẫu thuật, điều trị hậu phẫu thành công mà không để lại bất kỳ di chứng nào. Kết quả này một lần nữa khẳng định năng lực điều trị các bệnh lý sản khoa phức tạp của đội ngũ y bác sĩ Bệnh viện Sản Nhi Bắc Ninh Số 1.     

Qua đây, Thầy thuốc ưu tú - Bác sĩ CKII Lê Công Tước cũng có khuyến cáo để phát hiện sớm bệnh huyết khối tĩnh mạch sâu trong thai kỳ và dự phòng mắc bệnh huyết khối tĩnh mạch sâu, thai phụ cần đặc biệt lưu ý:    

- Nhận biết sớm các dấu hiệu nghi ngờ huyết khối tĩnh mạch sâu: Sưng phù một bên chân (thường là chân trái), kèm đau nóng, tím, các tĩnh mạch dưới da nổi rõ. Khi xuất hiện những triệu chứng này, thai phụ cần đến cơ sở y tế để thăm khám sớm.    

- Phòng tránh các nguy cơ gây bệnh huyết khối tĩnh mạch sâu:      
+ Tránh ngồi hoặc nằm quá lâu; nên vận động nhẹ nhàng (đi bộ buổi tối phù hợp với sức khỏe).     
+ Kiểm soát cân nặng trong thai kỳ, tránh tăng cân quá mức (khuyến nghị tăng khoảng 9 - 13kg trong suốt thai kỳ).     
+ Khám thai định kỳ bởi các bác sĩ chuyên khoa, đặc biệt là các thai phụ mắc các bệnh tiểu đường, tăng huyết áp, tiền sử thai lưu, rối loạn đông máu bẩm sinh, béo phì…    

Với phương châm “Đặt an toàn người bệnh lên hàng đầu” , Bệnh viện Sản Nhi Bắc Ninh Số 1 sẽ tiếp tục nâng cao chất lượng điều trị, sẵn sàng tiếp nhận và xử trí hiệu quả các tình huống sản khoa phức tạp, mang lại sự an tâm và là điểm tựa vững chắc cho các gia đình trên hành trình đón con yêu chào đời bình an. 

   Thầy thuốc ưu tú - Bác sĩ CKII Lê Công Tước - Nguyên Giám đốc Bệnh viện, Chuyên gia Sản - Phụ khoa tư vấn sức khoẻ cho sản phụ Trà My khi điều trị tại Khoa Dịch vụ Y tế tự nguyện    

Nguồn: Phòng Công tác xã hội